Tume ya Maadili na Kupambana na Ufisadi (EACC) imebainisha kuwa idara za afya za kaunti zinakabiliwa na ufisadi mkubwa zaidi. Wagonjwa wanalazimika kutoa hongo ili kupata huduma na dawa. Hii imetajwa wakati wa uzinduzi wa Kamati ya Kaunti ya Kuzuia Ufisadi Homa Bay.
Tume ya Maadili na Kupambana na Ufisadi (EACC) imerodhesha idara za afya za kaunti kama zinazokabiliwa na ufisadi mkubwa zaidi katika serikali za kaunti. Utafiti wa tume hiyo unaonyesha kuwa wagonjwa wanalazimika kutoa hongo ili kupata huduma na dawa katika sekta ya afya, ambayo ilikusudiwa kulinda ustawi wa wananchi.
Utafiti huo pia umefichua kuwa ofisi za uchukuzi na ardhi za kaunti ni maeneo mengine yenye ufisadi mkubwa, ambapo wakazi hulazimika kutoa rushwa kabla ya kupata huduma muhimu. Kulingana na matokeo, rushwa nyingi hutolewa baada ya kuombwa, ikihusisha asilimia 43.3 ya visa. Zaidi ya asilimia 23.3 hulipwa na wananchi wanaotafuta huduma, na asilimia 18 ili kuepuka kucheleweshwa.
Huduma za afya ndizo zinazoathirika zaidi, na asilimia 45.1 ya visa vya ufisadi vilivyoripotiwa. Sekta ya uchukuzi inafuata kwa asilimia 9.1, na kilimo kwa asilimia 7.9.
Kamishna wa EACC, Dkt Cecilia Mutuku, alisema viwango hivi vinatokana na kutoridhika kwa wananchi na huduma za kaunti. “Katika sekta ya afya, kwa mfano, baadhi ya wagonjwa wanahisi lazima watoe rushwa ili kupata dawa kutoka hospitalini,” alisema Dkt Mutuku. Aliongeza kuwa utafiti huu ni wa kila mwaka, na sekta ya afya imekuwa tatizo kubwa mara kwa mara. Miaka miwili iliyopita, tume ilifanya utafiti maalumu kuhusu afya, na changamoto zinahitaji hatua ya haraka.
Dkt Mutuku alisema hayo wakati wa kushuhudia uzinduzi wa Kamati ya Kaunti ya Kuzuia Ufisadi Homa Bay, ambayo imetengenezwa na magavana kama sehemu ya mkakati wa EACC wa kubaini mapungufu na kuondoa maafisa wanaodai rushwa. “Lazima tuboreshe huduma za afya ili Wakenya wapate huduma bora bila kulazimishwa kutoa kitu chochote,” alisema. Alisisitiza umuhimu wa mifumo thabiti ya kuzuia ufisadi kwa maendeleo endelevu, na ushirikiano na Baraza la Magavana.
Maafisa wa EACC wamehimiza mabadiliko makubwa katika sekta ya afya ili kuwapa wananchi huduma bila gharama ya ziada.
