Magavana wanne kutoka eneo la Pwani wamehojiwa na kamati ya Seneti kuhusu madai ya ufisadi na ukiukaji wa sheria katika sekta za maji na afya. Fedha za umma bilioni nyingi zimetumika vibaya au kupotea bila rekodi za kuthibitisha. Wakazi wanaathirika na umaskini na huduma duni.
Kamati ya Seneti inayosimamia Uwekezaji wa Kaunti ilifanya vikao Nairobi wiki iliyopita ili kuchunguza madai dhidi ya magavana Abdulswamad Nassir wa Mombasa, Gideon Mung’aro wa Kilifi, Issa Timamy wa Lamu na Dhado Godhana wa Tana River.
Kwa Mombasa, Hospitali Kuu ya Mafunzo na Rufaa ya Pwani (CGTRH) imekuwa ikikataa kutoa ripoti za kifedha kwa Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (OAG) kila mwaka. "Hii si mara ya kwanza. Imekuwa kama hulka sasa kutoka kwa hospitali hiyo. Kila mwaka, hospitali hii imekuwa ikipuuza afisi ya mkaguzi wa fedha za umma. Wakazi wa Mombasa wana haki ya kujua namna fedha zao zinatumika," alisema Seneta Godfrey Osotsi, mwenyekiti wa kamati. Seneta Eddy Oketch alipendekeza hatua za kisheria dhidi ya maafisa wa hospitali hiyo.
Gavana Nassir alisema alisimamisha kazi maafisa wawili. Katika kampuni ya Mombasa Water (MOWASCO), deni la Sh2.26 bilioni limeibuka, na majitaka yanamwagwa baharini kwa sababu mitambo ya kusafisha haifanyi kazi. Seneta Peris Tobiko alishtumu, "Je, mnajua kuwa mnahatarisha maisha ya umma? Watu wanaogelea kwenye maji yaliyochafuliwa na kinyesi cha binadamu, na wavuvi wanavua samaki?"
Nassir alijitetea akisema mradi wa ukarabati unaofadhiliwa na Benki ya Dunia utakamilika Oktoba 2026. Kamati ilitaka hatua za haraka.
Kwa Kilifi, ongezeko la maji yanayotumiwa bila kulipiwa katika Malindi Water liliongezeka kutoka 42% kutoka 16% mwaka uliopita. "Ongezeko hili si la kawaida, huu ni wizi wa maksudi," alisema Osotsi.
Lamu ilichunguzwa kwa hoja za ukaguzi zinazorudiwa katika hospitali za Faza, Mpeketoni na Lamu, pamoja na ukosefu wa rekodi na miradi iliyokwama tangu 2023. Seneta Agnes Kavindu alieleza masikitiko yake.
Gavana Godhana wa Tana River aliahidi ushirikiano na taasisi za ukaguzi. Gavana wa Kwale, Achani, alilalamika kuhusu uhaba wa wafanyikazi katika hospitali na shule za chekechea wakati wa uchunguzi wake kuhusu manispaa.