Bunge la Taifa limepitisha Mswada wa Hazina ya Miundombinu ya Taifa (Mswada wa Bunge la Taifa namba 1 wa 2026), na kupeleka sheria hiyo hatua moja karibu na kuwa sheria. Mswada huo uliletwa na Kiongozi wa Wengi Kimani Ichung'wah na ulipitishwa baada ya hotuba ya tatu na kura mnamo Alhamisi, Machi 5. Upinzani umekosoa na kudai uchunguzi wa Waziri Mkuu wa Hazina John Mbadi kuhusu utofauti katika maelezo yake.
Mswada wa Hazina ya Miundombinu ya Taifa ulipitishwa na Bunge la Taifa mnamo Machi 5, 2026, baada ya hatua kadhaa za sheria. Uliletwa na Kiongozi wa Wengi Kimani Ichung'wah na ulipitia hatua ya kwanza ya kusomwa, hatua ya kamati iliyohusisha mazungumzo na wadau, vikao vya umma, na maoni kutoka shirika kama Taasisi ya Fedha za Umma na ICPAK (Taasisi ya Waandishi wa Hesabu waliohitimu Kenya).
Kisha ulipitia hatua ya pili ya kusomwa, ambapo Kamati ya Fedha iliorodhesha ripoti. Hazina hiyo inalenga kushughulikia karibu Ksh5 trilioni katika miaka kumi ijayo, ili kubadili mfumo wa fedha za miundombinu kutoka mfumo unaotegemea deni hadi mfumo unaotegemea uwekezaji. Itakusanya mtaji wa kibinafsi na vyanzo vingine kama hazina za pensheni, miradi ya uwekezaji wa pamoja, hazina za utajiri wa taifa, na fedha za hali ya hewa.
Kisheria, hazina hiyo ni shirika la kimwili ambalo linaweza kumiliki mali, kuingia mikataba, na kuwekeza katika miradi, lakini haliruhusiwi kukopa au kuchukua mkopo dhidi ya orodha yake. Itasimamiwa na Bodi ya Wakurugenzi wenye wanachama saba, ikiongozwa na mkurugenzi huru, na Waziri Mkuu wa Hazina wa Taifa pia akiwa mwanachama. Bodi itajumuisha madirisha wanne huru na wataalamu wawili wa benki za maendeleo, na sheria kali zinazowazuia wanachama kutoka kazi za hivi karibuni za serikali au uhusiano wa kisiasa ili kuhifadhi uhuru.
Rais William Ruto, akizungumza mnamo Februari 20, 2026, katika hafla ya Uongozi wa Kanisa la Methodist huko State House, Nairobi, alisema Kenya inatarajia kukusanya Ksh2.5 trilioni, nusu ya lengo la jumla, ifikapo Aprili mwaka huu, na iliyobaki Ksh2.5 trilioni katika miaka 10 kama ilivyoelezwa.
Hata hivyo, upinzani umekosoa sana, hasa Muungano wa Upinzani, ambao umedai kuitwa kwa Waziri Mkuu wa Hazina John Mbadi na Bunge kueleza utofauti unaodaiwa kuhusu hazina ya NIF. Akizungumza na waandishi wa habari mnamo Machi 5, Kiongozi wa Chama cha Wiper Kalonzo Musyoka alimtuhumu Mbadi kwa kudanganya wabunge kuhusu hali ya kisheria na ya katiba ya Hazina ya Ksh5 trilioni.
Kulingana na upinzani, maelezo ya Mbadi kwa kamati za bunge yanapingana na taarifa katika kiapo chake mahakamani. "Hizi wasiwasi kuhusu NIF zinaungwa mkono moja kwa moja na tabia ya John Mbadi, katika kiapo, akiiwasilisha Hazina hiyo kwa kamati za bunge kama hazina ya umma inayofuata usimamizi wa bunge," alisema Kalonzo.
Kiapo kilifichua ukweli tofauti, kwamba hazina hiyo si hazina ya umma ya katiba chini ya Kifungu cha 206 bali kampuni ya dhima ndogo ambayo haijajumuishwa rasmi wakati Mbadi alipowapa ahadi wabunge. "Kiapo hiki cha mahakama kilifichua ukweli tofauti kabisa. Hii ni kampuni ya dhima ndogo ambayo haijawahi kujumuishwa wakati ahadi hizi zilikuwa zikipewa wabunge," aliongeza.
Wapinzani walisema utofauti huu ni suala kubwa la katiba, kwani kudanganya Bunge kuhusu suala la kifedha kubwa linaharibu uwajibikaji wa umma. "Kama CS anayewahakikishia bunge hadhi ya katiba ya gari la Ksh5 trilioni, anaapa chini ya kiapo, kisha anawadanganya, hajafanya kosa la kiufundi. Ameudanganya bunge kuhusu suala la athari kubwa za kifedha na za katiba," alithibitisha Kalonzo. Aliongeza, "Bunge la Taifa lazima limwite CS Mbadi ili akubaliane na maonyesho yake ya bunge na ushahidi wake mahakamani."
