Katika mji wa Murang’a, eneo lililo nyuma ya Benki ya KCB limegeuka kuwa mahali pa kwenda haja kwa wakazi na wageni kutokana na choo cha umma kuharibiwa na kukosa kukarabatiwa. Hali hii inazidishwa na takataka zinazotupwa hapa, na inaathiri usalama na afya ya wenyeji. Serikali ya kaunti inasema ina mpango wa kujenga choo kipya.
Eneo hilo, lenye ukubwa wa futi 100 kwa 10, limefunikwa na kinyesi cha binadamu kinachoongezeka kila siku, pamoja na harufu kali, panya na nzi. Lilianza kutumiwa baada ya choo cha umma kuvamiwa na kuharibiwa, hali iliyofanya wakazi walazimishwe kutumia eneo la wazi lililo karibu na majengo ya kibiashara na nyumba za kupanga.
Wakazi wanalalamika kuwa hali hii inawatesa, hasa kwa harufu mbaya inayotokana na kutozwa takataka na kuchomwa moto. “Kinachokera zaidi ni watu kwenda haja juu ya takataka hizo kisha kuzichoma moto. Harufu ya kinyesi cha binadamu kinachoungua na taka hufanya maisha ya wapangaji wa karibu kuwa mateso,” alisema Bi Eunice Waithera, mpangaji katika eneo hilo.
Huku Gavana Dkt Irungu Kang’ata akiendeleza mradi wa Smart City uliosifiwa katika Tuzo za Smart Cities Forum 2025, wakazi wanauliza jinsi mji unaweza kuwa wa kisasa na aibu kama hii. “Murang’a ni mji wa aina gani ya kisasa ikiwa una aibu kama hii, ambapo majitaka hukauka juani au husombwa na mvua na kuingia katika makazi kuelekea kwenye vyanzo vya maji?” alihoji Bw James Kimani, mkazi wa umri wa miaka 83.
Wanalalamika kuwa wamelalamisha serikali ya kitaifa na kaunti mara nyingi bila mafanikio, hata kwa msaada wa ulinzi wa jamii. “Tufanye nini? Tumelalamika mara nyingi kwa serikali ya kitaifa na ya kaunti. Hata tumejaribu kutumia ulinzi wa jamii kushughulikia tatizo hili, lakini hakuna kilichofaulu,” alisema Bw Stephen Mwangi, mfanyabiashara karibu na eneo hilo.
Afisa Mkuu wa Afya wa Kaunti, Bw Eliud Maina, alisema serikali inafahamu tatizo na ina mchakato wa kutenga bajeti ili kufunga eneo na kujenga choo cha umma. Hata hivyo, hatari za usalama zinaendelea, hasa kwa wanawake wanaopatikana na shambulio, na ripoti tatu za wizi kila wiki. Zaidi ya hayo, maafisa fisadi na polisi wachache wanadai hongo, kama ilivyotokea kwa Bw Martin Mutiso aliyelipa Sh300.
Mji una vyoo viwili pekee vya umma vinavyofanya kazi, vilivyo pembezoni, na mmoja uko eneo la hatari la Kayole. “Tunaomba serikali ya kaunti ituokoe haraka. Hali hii inadhalilisha sana utu wa binadamu,” alisema Bi Jacinta Mugure, mfanyabiashara wa miaka 20 mjini.