Mahakama Kuu ya Kenya imebatilisha kuvunjwa kwa chama cha Amani National Congress (ANC), kinachohusishwa na Mkuu wa Mawaziri Musalia Mudavadi, na kurejesha hadhi yake ya kisheria kamili. Uamuzi huu unapiga pigo kwa muungano wake na United Democratic Alliance (UDA) ya Rais William Ruto, ukiutangaza mkutano uliofanya uamuzi huo kuwa kinyume cha sheria kwa kuwatenga wanachama.
Mahakama Kuu imefuta Notisi ya Gazeti la Serikali iliyotolewa mwaka jana na kumuagiza Msajili wa Vyama vya Kisiasa kurejesha mara moja hadhi ya ANC. Chama hicho kilivunjwa Januari 2025 na kuunganishwa na UDA, na kufutwa rasmi Machi 7, 2025 baada ya Mkutano Maalum wa Kitaifa wa Wajumbe (NDC) kukubali uamuzi huo.
Kufuatia muungano, Gavana wa Lamu Issa Timamy aliteuliwa kuwa naibu kiongozi wa UDA, huku Mbunge wa Emuhaya Omboko Milemba akichukua wadhifa wa naibu katibu mkuu wa UDA. Mchakato huu ulipingwa mahakamani na mwanaharakati Stephen Mutoro, aliyemshtaki Mudavadi, Msajili na wengine.
Kesi ilihusu haki za kisiasa za wanachama na mustakabali wa ANC, kilichoanzishwa kutetea siasa za mageuzi. Jaji Bahati Mwamuye alitangaza kuwa NDC ya Februari 7, 2025 ilikuwa kinyume cha Katiba kwa kukosa ushiriki wa wanachama. Maamuzi yote, ikiwa ni pamoja na kuvunjwa na uhamisho wa mali, yalitangazwa kuwa haramu na batili.
Mahakama ilifuta Notisi ya Gazeti Na. 3449 ya Machi 7, 2025. “ANC bado ni chama cha kisiasa kilichosajiliwa kihalali ambacho uhai wake wa kisheria haujawahi kukomeshwa kwa njia halali,” alisema Jaji Mwamuye. Alitoa amri ya kufuta rekodi za kuvunjwa na kurejesha mali yoyote iliyohamishiwa UDA.
Mzozo ulitokana na migawanyiko ndani ya ANC baada ya Mudavadi kujiunga na kambi ya Ruto. Wakosoaji walidai mchakato uliwatenga wanachama wa mashinani. Uamuzi huu unatatiza miungano ya kisiasa kuelekea uchaguzi wa 2027 na unasisitiza demokrasia ya ndani.
