Kiongozi wa chama cha Wiper, Kalonzo Musyoka, amekosoa mfumo mpya wa tathmini wa KJSEA, ukisema ni fujo na haujui kutambuliwa kimataifa. Waziri wa Elimu Julius Migos ametetea matokeo hayo, akisema yanakuza talanta za wanafunzi na wote watajiunga na shule za sekondari. Mjadala huu unaendelea kati ya upinzani na serikali juu ya sera za elimu nchini Kenya.
Kalonzo Musyoka, kiongozi wa chama cha Wiper, alizungumza katika mkutano na Baraza la Wazee wa Kikuyu huko Kaunti ya Kiambu tarehe 13 Desemba 2025, akilaani mfumo wa elimu nchini kama 'fujo kamili' linalohatarisha vizazi vijana. Alikosoa mabadiliko kutoka mfumo wa alama A hadi E kwenda EE hadi AE, akisema ni ya kushangaza na isiyo na umuhimu, na haijui kutambuliwa mahali popote ulimwenguni. 'Muda wa baadaye ni wenu. Na tutahakikisha ni wenye nuru. Hautaharibiwa na utawala wowote,' alisema Kalonzo kwa wazee na wawakilishi wa vijana.
Kalonzo hakupinga CBC, lakini alitaka mapitio ya kitaifa ili kuhakikisha inazalisha wanafunzi wenye uwezo wa kufanya kazi. 'Kabla Wakenya hawajazoea mfumo usiotambuliwa kimataifa, lazima tumchunguze kwa faida ya vijana wetu,' aliongeza. Pia alikosoa kupunguzwa kwa fedha za shule, akisema serikali imepunguza capitation kimya kimya, na PS wa Elimu Msingi Julius Bitok ameshindwa kufichua ukosefu wa fedha katika shule za umma. Alionya kuwa ada zinazoongezeka zitawafukuza wanafunzi wa familia maskini darasani.
Kwa upande mwingine, Waziri wa Elimu Julius Migos alipongeza matokeo ya KJSEA yaliyotangazwa Alhamisi, akizungumza katika sherehe ya shukrani ya jamii ya Abagusii Nairobi tarehe 13 Desemba. Alitetea mfumo unaozingatia umilisi, ukileta uwazi na ushirikiano, na karibu wanafunzi wote 1,130,000 watajiunga sekondari Januari 12, 2026. 'Tuliwaambia Wakenya kwamba, kati ya wanafunzi 1,130,000 waliofanya mtihani, tulikuwa na visa saba tu vya udanganyifu,' alisema. Hakuna mshindaji katika mfumo mpya; inapima maendeleo ya mwanafunzi binafsi: kuzidi matarajio, kutimiza, kukaribia, au chini ya matarajio. 'Wote waliofanya mtihani huu walifaulu,' alisisitiza Migos, akisema inawaruhusu kufuata mikondo kulingana na talanta zao kama sanaa, sayansi, au michezo.
Kalonzo aliambatana na maafisa wa juu wa Wiper na wabunge kutoka Ukambani, na alipokelewa kwa furaha na wazee huko nyumbani kwa mwenyekiti wao Wachira Kiago.
