Mwenyekiti wa IEBC Ethekon anaonya mipaka iliyoisha mbele ya uchaguzi wa 2027

Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) imefichua kuwa ucheleweshaji katika kukagua mipaka ya uchaguzi unaweza kuzuia uchaguzi mkuu wa 2027. Mwenyekiti Erastus Ethekon alisema kuwa tume imepita wakati uliowekwa katika katiba kwa ukaguzi wa mipaka, ambao ulipaswa kumalizika Machi 2024. Amelaumu mabishano ya mahakama juu ya data ya sensa ya 2019 na ukosefu wa wajumbe kwa miaka zaidi ya miwili.

Katika hotuba yake kwa vyombo vya habari Januari 27, 2026, Ethekon alisisitiza umuhimu wa ukaguzi wa mipaka ili kuhakikisha uwakilishi sawa wa kidemokrasia, unaotegemea kanuni ya mtu mmoja, kura moja, thamani moja. Alisema, "Licha ya hatua zilizochukuliwa, mchakato ulikumbana na vikwazo vikali ambavyo viliathiri kasi na kumaliza kwa wakati ukaguzi wa mipaka ya mipaka. Kama mnavyojua, tayari tumepita wakati wa katiba, ambao unahitaji tufanye ukaguzi wa mipaka kati ya miaka minane na kumi na mbili."

Ucheleweshaji unatokana na mabishano ya mahakama yanayoendelea juu ya data ya sensa ya 2019, ambayo haijakubaliwa kutumika. Ethekon aliongeza, "Ucheleweshaji ni kwa sababu ya mchanganyiko wa sababu, ikijumuisha kutokuwepo kwa wajumbe kwa zaidi ya miaka miwili, changamoto za kimahakama kwa data ya sensa ya 2019, na kesi inayoendelea katika kaunti tatu, hatari za kisheria katika ukaguzi wa mipaka na maoni ya ushauri wa mahakama kuu."

Kutoka kwa data ya sensa ya 2019, tume ingeweza kuashiria katikata 27 hadi 40 ambazo zinaweza kuunganishwa au kufutwa kwa kushindwa kukidhi kiwango cha idadi ya watu cha 164,137 kwa jimbo, na kiwango cha chini cha 114,889. Mikoa iliyoathiriwa ni Pwani, Kati, Bonde la Rift, Mashariki, Magharibi na Nyanza, na majimbo kama Voi, Othaya na Samburu East.

Ethekon alisema tume imefanya kazi maandalizi tangu 2019, lakini inaonya dhidi ya hatari za kisheria zaidi bila kutatua mabishano. Hali hii inafuata taarifa ya hivi karibuni ya Waziri Mkuu wa Baraza la Mawaziri Musalia Mudavadi kuhusu uwezekano wa kubatilisha uchaguzi wa 2027 na kurejelea mabadiliko ya katiba.

Makala yanayohusiana

Violent clashes between supporters at a Kenyan by-election polling station in Malava, with police intervening amid scattered ballots.
Picha iliyoundwa na AI

Vurugu zinaathiri uchaguzi mdogo wa Novemba 27, 2025

Imeripotiwa na AI Picha iliyoundwa na AI

Uchaguzi mdogo uliofanyika Novemba 27, 2025, nchini Kenya umeathiriwa na vurugu katika maeneo kadhaa, ikiwa ni pamoja na Malava na Kasipul. Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) imelaani vitendo hivyo na kuahidi kuchukua hatua dhidi ya wanaohusika. Madai ya kura bandia na hongo pia yameibuka, lakini IEBC imeyakataa.

Wizara ya Ardhi, Mipango Mijini, Nyumba na Maendeleo ya Miji imeteua kamati za muda mfupi ili kubainisha mipaka ya manispaa zinazopendekezwa na maeneo ya mijini katika kaunti za Embu, Turkana na Wajir. Uteuzi huu, uliotangazwa katika Gazeti la Kenya Desemba 11, 2025, unalenga kukuza maendeleo ya mijini yaliyopangwa vizuri na utawala bora. Hatua hii inaunga mkono juhudi za serikali za kimataifa za kuendeleza mijini.

Imeripotiwa na AI

Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) imetangaza Februari 26, 2026, kuwa siku ya chaguzi ndogo katika kaunti za Isiolo, Embu na Kakamega kutokana na viti vya uwakilishi vilivyosalia wazi. Viti hivyo vilisalia wazi kutokana na kifo na kujiondoa kwa wawakilishi wengine. IEBC imetoa ratiba ya maandalizi ili kuhakikisha uchaguzi ufanyike kwa haki.

Mkurugenzi Mtendaji wa Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) Marjan Hussein amejiuzulu nafasi yake baada ya miaka 11 ya huduma. Iliyomo ni baada ya kushauriana na viongozi wa juu wa tume, na tume imethibitisha kuwa msaidizi wa muda utatangazwa hivi karibuni. Iliyomo hutokea wakati wa shinikizo linaloongezeka kutoka upinzani na wananchi mbele ya uchaguzi mkuu wa 2027.

Imeripotiwa na AI

Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) imetangaza kupiga marufuku matumizi ya simu za mkononi ndani ya vituo vya kupigia kura mbele ya uchaguzi mdogo wa Februari 26. Hii ni baada ya kutambua kuwa katika uchaguzi wa awali, baadhi ya wapiga kura walipiga picha za karatasi zao za kura na kuzishiriki kwenye mitandao ya kijamii. Tume inasema hatua hii itazuia ukiukaji wa siri ya kura na kuhakikisha uchaguzi huru na wa haki.

Wapigakura katika maeneo manne ya Kenya wanatarajiwa kupiga kura leo katika chaguzi ndogo za kiti kimoja cha ubunge na viti vitatu vya wadi. Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka imethibitisha kuwa iko tayari kikamilifu. Vinara wa upinzani hawakuonekana wakati wa kampeni, wakati viongozi wa UDA walishiriki kikamilifu.

Imeripotiwa na AI

Kampuni kadhaa za uwakili zinazowakilisha Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) kortini zimesema zinadai sh4.2 bilioni tangu 2013. Kamati ya Haki na Masuala ya Kisheria Bungeni imesema IEBC itabidi iingie mazungumzo na kampuni hizo kuhusu ulipaji. IEBC inasema imepunguza madeni yake kutoka Sh5.6 bilioni hadi Sh4.9 bilioni baada ya ukaguzi.

Jumamosi, 4. Mwezi wa nne 2026, 03:07:32

IEBC inafafanua usajili upya wa wapiga kura waliosajiliwa kabla ya 2012

Jumamosi, 28. Mwezi wa tatu 2026, 04:03:12

IEBC inazindua usajili wa wapiga kura kwa siku 30 kuanzia Machi 30

Jumatano, 11. Mwezi wa tatu 2026, 06:43:59

IEC addresses AI disinformation ahead of 2026 local elections

Ijumaa, 6. Mwezi wa tatu 2026, 00:34:26

EACC inapendekeza marekebisho ya kisheria kuzuia uhalifu wa uchaguzi kabla ya 2027

Jumatano, 28. Mwezi wa kwanza 2026, 14:16:49

Upinzani na IEBC wakubaliana muundo wa kujenga imani baada ya mazungumzo

Jumapili, 25. Mwezi wa kwanza 2026, 15:24:32

Wabunge wakutana Naivasha kupanga ajenda ya 2026

Jumapili, 25. Mwezi wa kwanza 2026, 00:53:58

Wabunge wa Kenya wakutana Naivasha kupanga ajenda ya 2026

Alhamisi, 1. Mwezi wa kwanza 2026, 11:03:14

Matiang'i anahimiza IEBC kuanza usajili wa wapiga kura kwa wingi

Jumatano, 31. Mwezi wa kumi na mbili 2025, 02:32:59

IeBc yajitetea dhidi ya kesi inayopinga ushindi wa Wamuthende

Jumatano, 10. Mwezi wa kumi na mbili 2025, 22:57:26

Municipal Demarcation Board hands over final wards to IEC

 

 

 

Tovuti hii inatumia vidakuzi

Tunatumia vidakuzi kwa uchambuzi ili kuboresha tovuti yetu. Soma sera ya faragha yetu kwa maelezo zaidi.
Kataa