Bi Judy Wanyoike aligundulika kuwa na saratani ya lango la uzazi hatua ya 2B mwaka 2012 baada ya uchunguzi wa Pap Smear. Licha ya upasuaji, tibakemia na tibaredio, kansa ilirudi mwaka 2019 na tena 2022. Wataalamu wanasisitiza umuhimu wa utambuzi wa mapema ili kuzuia kurudi kwa ugonjwa.
Mwaka 2011, Bi Judy Wanyoike alianza kupata maumivu ya mgongo na kutokwa na damu ukeni, hali iliyoendelea hadi 2012 wakati wa semina ya kanisa huko Naivasha. Uchunguzi wa Pap Smear uligundua hitilafu, na vipimo zaidi katika Hospitali ya Taifa ya Kenyatta (KNH) vilithibitisha saratani ya lango la uzazi hatua ya 2B. Alifanyiwa upasuaji wa kuondoa mfuko wa uzazi, pamoja na tibakemia, tibaredio na utaratibu wa brachytherapy, na akapata nafuu.
Hata hivyo, mwaka 2019 kansa ilirudi, na akashindwa kwenda haja kubwa. Uchunguzi ulionyesha uvimbe wenye kansa, ulioondolewa kwa upasuaji, na alikamilisha tibakemia na tibaredio Aprili 2020. Mwaka 2022, maumivu ya mgongo yalirudi yakisambaa shingoni, na alihitaji vipindi vinne vya tibakemia na uchunguzi wa PET scan Agosti.
Kulingana na Dkt Catherine Nyongesa, mtaalamu wa kansa Nairobi, “Kansa hurudi pale seli za kansa zinapobaki mwilini baada ya matibabu na kuanza kukua tena.” Hatari hutegemea hatua ya kansa, aina ya matibabu na hali ya mgonjwa. Katika hatua ya kwanza (Stage I), uwezekano wa kurudi ni 5-15% ndani ya miaka 2-3; hatua II-III ni 30-40%; na hatua IV ni hadi 50%.
Wanawake wengi hochelewa uchunguzi, hivyo kansa inagundulika ikiwa imesambaa. Maambukizi ya HPV aina 16 na 18, kingamwili dhaifu, sigara, lishe duni na msongo wa mawazo yanachangia kurudi. Dalili ni pamoja na maumivu ya nyonga, kutokwa damu, ugumu wa haja, uvimbe wa miguu na kupungua uzani.
Utambuzi wa mapema kupitia Pap Smear ndio njia bora ya kuzuia, kwa kugundua seli zisizo za kawaida kabla ya kugeuka kansa.