Katika Kaunti ya Kisii, George Eshiwan Bota, daktari aliyefuzu lakini bado hajaajiriwa, ameanzisha ufugaji wa ndege wa mapambo ili kupata pato. Alianza mradi huu mwaka 2019 baada ya kupata msukumo kutoka kwa rafiki yake huko Kisumu. Ufugaji huu umemletea faida kubwa, ikiwa ni pamoja na mauzo ya njiwa kwa maharusi na hafla za amani.
George Eshiwan Bota, mwenye umri wa miaka 30 kutoka Kiogoro, eneo la Nyaribari Chache katika Kaunti ya Kisii, alifuzu kama daktari lakini bado hajaajiriwa katika uwanja huo. Kutokana na ukosefu wa ajira za afisini, alichagua kuingia katika ufugaji wa ndege wa mapambo, mradi ulioanza miaka saba iliyopita.
"Nilianza ufugaji wa ndege wa mapambo mwaka 2019. Nilizama katika ufugaji huu baada ya kumtembelea rafiki yangu jijini Kisumu," anasema Eshiwan. Rafiki huyo alimweleza faida zaidi ya ufugaji huo, na hivyo akarudi nyumbani na kuanza mara moja.
Shambani kwake, Eshiwan anafuga makundi mawili ya ndege: aina zinazofanana na kuku na aina za njiwa. Katika kundi la kuku wa mapambo, ana sampuli tano, ikiwa ni pamoja na brahma, silkies bantams, polish bantams, Swedish flower na giant chicken. Kwa upande wa njiwa, ana sita, kama Indian fantail, Pomeranian pouter, shungi flair, capuchin, speckled pigeon na local pigeon. Pia anafuga kanga na bata.
Ili kuanza, ilibidi anunue ndege kutoka kwa rafikiye na wengine kupitia mitandao ya mtandaoni, kwani kijijini hakukuwa na wafugaji wengine. Anasema ndege hawa hawali chakula kingi kama kuku wa kawaida, na mauzo yao yanatoa faida zaidi. Kwa mfano, kifaranga cha siku moja kinagharimu Sh1,000, wakati jozi ya njiwa inaweza kuuzwa kwa Sh40,000 au Sh50,000, hasa kwa maharusi ambao hupendelea njiwa wa rangi nyeupe.
"Njiwa ni kitega uchumi kikubwa shambani mwangu. Huwa ninapata wateja wengi ambao ni maharusi wakitaka njiwa wakati wa fungate zao," anaeleza. Pia, njiwa hutumiwa katika hafla za amani, kama makubaliano ya kisiasa.
Kwa mwezi mzuri, Eshiwan anapata zaidi ya Sh50,000. Anaelezea brahma kuwa asili yao ni Marekani, na jogoo wanaweza kufikia kilo 10 wakati majike wanafikia saba. Anawahimiza vijana kuingia ufugaji ili kuyamudu maisha, na anatarajia kubadilisha nyumba yake kuwa kituo cha utafiti na mafunzo ndani ya miaka mitano, ikiwa atapata msaada kutoka serikali au wahisani.
