Makateli wa mbolea yanahamia mpango maalum wa Rais William Ruto wa kusambaza mbolea ya bei nafuu ili kuongeza uzalishaji wa kilimo. Polisi wamekamata washukiwa 10 katika wiki mbili zilizopita, ikiwa ni pamoja na wanane Jumamosi huko Kakamega. Shughuli hizi zimesababisha uhaba katika maeneo kama Bonde la Ufa na Magharibi.
Mpango wa Rais William Ruto uliozinduliwa 2022 umesambaza mifuko milioni 21 ya mbolea ya bei nafuu, ikiwa ni pamoja na milioni tatu katika miezi mitatu iliyopita, kulingana na rekodi za Wizara ya Kilimo. Mwaka huu, serikali inalenga mifuko 12.5 milioni, baada ya milioni saba mwaka 2025. Wakulima hupokea mbolea kupitia vocha za kielektroniki kulingana na ekari zilizosajiliwa na wizara kila msimu wa upanzi. Lakini makateli yanakusanya mbolea kutoka mashehena ya serikali, kuyapakia upya na kuyauza mara mbili ya bei rasmi, wakiongeza kemikali ili zifanane na aina ghali kama DAP, bei ya Sh7,300 hadi Sh7,600 kwa mfuko 50kg. Katika wiki mbili zilizopita, polisi wamekamata washukiwa 10 maeneo ya Bonde la Ufa na Magharibi. Jumamosi, oparesheni ya DCI huko Kakamega, Ejinja, Rurambi, ilikamata wanane na kugundua kituo cha kuyapakia upya: magari mawili yaliyojazwa mbolea, mifuko 39 ya OCP Africa TSP iliyowekwa nembo GK, mifuko 48 yenye rangi ya kubadilisha, na cherahani tatu. Washukiwa wengine wawili walikamatwa wiki iliyopita Kereinget, Kuresoi Kusini, Nakuru, mmoja bado hafikiki. DCI imethibitisha ushirikiano wa maafisa NCPB Webuye na Voi na makateli. Rais Ruto ameonya kwamba wahusika wataadhibiwa, na Waziri Mutahi Kagwe na Katibu Dkt Paul Kipronoh Ronoh wameonya dhidi ya shughuli zinazoathiri mazao ya chakula.
