Wasiwasi kuhusu maandalizi ya Sekondari Pevu ikianza Januari 12

Maswali mengi yameibuka kuhusu uwezo wa shule za sekondari kuhudumia wanafunzi wapya wanaotarajiwa kujiunga na mfumo mpya wa Sekondari Pevu mwakani. Waziri wa Elimu Julius Ogamba anasema shule zina nafasi ya ziada, lakini wakuu wa shule wengine wana wasiwasi hasa kuhusu miundombinu ya STEM.

Wanafunzi milioni 1.13 wanaotarajiwa kujiunga na shule za sekondari mwakani, na Wizara ya Elimu inatarajia asilimia 100 ya kujiunga. Hii imetangazwa wakati wa uzinduzi wa matokeo ya KJSEA, ambapo Katibu wa Elimu ya Msingi Julius Bitok alisema, “Tunasema wanafunzi 1.13 milioni watajiunga na shule za sekondari huku uwezo wa shule ukiwa 1.5 milioni, tuko sawa na tunatarajia asilimia 100 ya wanafunzi ambao matokeo yao tumeyatoa leo.”

Waziri Ogamba amebainisha kuwa nafasi katika shule 9,540 za sekondari zitaongezeka kwa wanafunzi 929,262 baada ya KCSE mwaka huu. Wanafunzi watawekwa katika makundi 1 hadi 4 kulingana na utendaji wao na mkondo waliyochagua, ikiwemo STEM, Sanaa na Michezo, na Sayansi za Jamii.

Hata hivyo, mwezi mmoja pekee umebaki kabla ya tarehe ya kuripoti ya Januari 12, 2026, na vitabu vya Kiingereza pekee ndivyo vilivyofikishwa shule. Hii imetokana na deni la Sh10 bilioni kwa wachapishaji. Aidha, shule nyingi hazina maabara za kompyuta zinazofanya kazi na zinashindwa kulipa madeni ya vifaa.

Mkuu wa shule mmoja, ambaye hakutaka kutajwa jina, alisema, “Mbali na kutokuwa na kompyuta, tuna madeni ya vifaa vya maabara ikiwemo kemikali.” Mkuu mwingine anakadiria gharama ya Sh700,000 kubadilisha darasa moja kuwa maabara ya kompyuta, pesa ambazo shule hazina. Wasomi hawa wanaelezea wasiwasi mkubwa kuhusu uwezo wa kutoa elimu bora katika mkondo wa STEM kutokana na ukosefu wa miundombinu ya ICT na vifaa.

Makala yanayohusiana

Kenyan Grade 10 students boarding a bus for school transfers as announced by Education Secretary Ogamba, with principals and school staff present.
Picha iliyoundwa na AI

Serikali inahamisha wanafunzi wa darasa la 10 shuleni yenye walioandikishwa kidogo

Imeripotiwa na AI Picha iliyoundwa na AI

Waziri wa Elimu Julius Ogamba amesema wanafunzi wa darasa la 10 katika shule zenye walioandikishwa kidogo watahama shuleni mengine kuanzia wiki ijayo. Hii ni baada ya asilimia 92 ya wanafunzi kurejea shuleni, na serikali inahakikisha masomo yanaendelea licha ya kuchelewa kwa vitabu. Wakuu wa shule wameonya kuwacheru kazi ikiwa hawatawafunza wanafunzi bila ada au sare.

Mpito kutoka shule za msingi hadi Gredi 10 chini ya Mfumo wa Elimu Inayozingatia Umilisi umesababisha changamoto kubwa katika shule za upili za umma nchini Kenya, huku shule ndogo nyingi zikikabiliwa na hatari ya kufungwa. Shule kubwa za kitaifa zinavutia wanafunzi wengi, na kuacha shule ndogo bila wanafunzi. Wizara ya Elimu imetangaza kuwa shule 2,700 zina idadi ndogo ya wanafunzi chini ya 150 kwa jumla.

Imeripotiwa na AI

Ripoti mpya inaonyesha kuwa Kenya imefikia kiwango cha 97% cha mpito wa wanafunzi waliohitimu darasa la sita mwaka 2025 hadi shule za junior secondary. Serikali inashughulikia changamoto za mpito hadi senior secondary, ambapo 61% ya wanafunzi wamejiunga. Wizara ya Elimu imerekebisha muda wa usajili ili kufikia 100%.

Waziri wa Elimu ameitangaza kutolewa kwa fedha za Ksh 44,245,066,500.85 kwa taasisi za elimu msingi za umma kwa muhula wa kwanza wa 2026. Fedha hizi zimegawanywa kwa elimu ya sekondari, junior na msingi, na kuhakikisha shule zina rasilimali zinazohitajika wakati wanafunzi warudi Januari 5, 2026. Viongozi wa shule wameonya kutumia fedha vizuri bila kuweka ada zisizo rasmi.

Imeripotiwa na AI

The 2026 academic year began across South Africa with a mix of joy and frustration on 14 January. While many pupils started school excitedly, thousands remained unplaced due to capacity issues, and some regions faced flooding and overcrowding. Parents voiced concerns over fees, infrastructure, and access in provinces including Gauteng, Limpopo, and the Eastern Cape.

Kwaafisa Mkuu wa TVET, Esther Muoria, amewahimiza wanafunzi waliomaliza mtihani wa KCSE kujiunga na kozi fupi za ufundi katika taasisi za TVET kabla ya kujiunga na vyuo vikuu Septemba. Kozi hizi zinaweza kukamilishwa ndani ya miezi tisa ya kusubiri, na mikopo inayopatikana inaweza kuhamishiwa vyuo vikuu. Hii inatoa njia mbadala kwa wale ambao hawakufikia alama za kutosha kwa vyuo vikuu.

Imeripotiwa na AI

Shule kuu za kitaifa nchini zimeonyesha matokeo mazuri katika majaribio ya hivi karibuni ya 2025 Kenya Certificate of Secondary Education (KCSE), kulingana na matokeo ya awali yaliyokusanywa kutoka kwa hesabu za shule. Moi High School Kabarak katika Kaunti ya Nakuru imechukua nafasi ya kwanza na alama ya wastani ya 10.59. Matokeo rasmi yanatarajiwa kutoka kwa Baraza la Mitihani la Kitaifa la Kenya (KNEC) hivi karibuni.

Jumanne, 13. Mwezi wa kwanza 2026, 08:17:06

Gauteng schools grapple with placement crisis for thousands of learners

Jumatatu, 12. Mwezi wa kwanza 2026, 20:50:54

Thousands of Gauteng learners remain unplaced as schools reopen

Jumamosi, 10. Mwezi wa kwanza 2026, 15:15:00

Idadi ya waliozoa ‘A’ KCSE yaongezeka kuliko mwaka jana

Ijumaa, 9. Mwezi wa kwanza 2026, 23:49:04

Thousands of learners remain unplaced in Gauteng schools

Ijumaa, 2. Mwezi wa kwanza 2026, 09:03:53

Wizara ya elimu inaruhusu wazazi kutafuta nafasi za gredi 10

Alhamisi, 1. Mwezi wa kwanza 2026, 22:55:38

Shule za Kenya zifunguke Januari 5 kwa mwaka wa masomo 2026

Jumapili, 28. Mwezi wa kumi na mbili 2025, 19:26:16

Wizara ya Elimu inakataa maombi 66,000 ya uhamisho wa wanafunzi kwa sababu ya uwezo wa shule

Ijumaa, 19. Mwezi wa kumi na mbili 2025, 04:23:01

Wizara ya Elimu imetoa nafasi za darasa la 10 kwa wanafunzi wa KJSEA 2025

Jumapili, 14. Mwezi wa kumi na mbili 2025, 19:50:42

Kalonzo anatoa kelele matokeo ya KJSEA kama fujo la elimu

Alhamisi, 11. Mwezi wa kumi na mbili 2025, 05:23:12

Wanafunzi wameng'aa katika Kiswahili kwenye matokeo ya KJSEA 2025

 

 

 

Tovuti hii inatumia vidakuzi

Tunatumia vidakuzi kwa uchambuzi ili kuboresha tovuti yetu. Soma sera ya faragha yetu kwa maelezo zaidi.
Kataa