Mahakama Kuu inazuia kampuni za simu kugawa upya nambari za simu

Mahakama Kuu ya Kenya imeamua kuwa nambari za simu zilizosajiliwa ni data ya kibinafsi inayolindwa na katiba, na haziwezi kuzimwa au kugawiwa upya bila idhini ya mmiliki. Hii ni baada ya maombi yaliyowasilishwa Juni 2024 dhidi ya kampuni za mawasiliano kurejesha nambari za simu katika muktadha wa udanganyifu unaoongezeka.

Tarehe 19 Machi 2026, Jaji Lawrence Mugambi alitoa uamuzi huu akisisitiza kuwa nambari za simu ni vitambulisho vya kidijitali vinavyounganisha taarifa na shughuli za kibinafsi za mtu binafsi. Alinukuu Vifungu vya 31(c) na (d) vya Katiba vinavyolinda haki ya kutofunguliwa taarifa za kibinafsi bila lazima. Mahakama ilibainisha kuwa nambari hizi mara nyingi hubeba data inayoonyesha shughuli za kifedha, kijamii na za kibinafsi, hivyo kulinda ni muhimu katika enzi za kidijitali. Aidha, mahakama iliamuru Ofisi ya Mwanasheria Mkuu kuchukua hatua zote zinazohitajika ndani ya miezi sita kulinda utambulisho wa kidijitali unaohusishwa na nambari zilizosajiliwa. Maombi yalidai kuwa kugawa upya nambari zilizozimwa lakini zilizosajiliwa awali kunatisha faragha ya watumiaji na kufungua data nyeti kwa watu wa tatu bila idhini. Walitaja kuwa nambari hizo ni sehemu ya utambulisho wa kidijitali sawa na kitambulisho cha taifa, pasipoti au leseni ya kuendesha. Kesi iliangazia wasumbufu kwa wafungwa ambao mara nyingi hupoteza ufikiaji wa nambari zao kwa muda mrefu. Mahakama ilisema kugawa upya kunapaswa kufanyika tu chini ya masharti makali, ikiwa ni pamoja na idhini iliyo na uthibitisho kutoka kwa mmiliki wa awali, au baada ya muda unaofaa na tangazo la umma lililotanguliwa na mchakato wa uthibitisho. Pia, ni lazima uweke hatua za kiufundi kuzuia ufikiaji usioruhusiwa wa data ya mmiliki wa awali.

Makala yanayohusiana

IEBC Chairman Erastus Ethekon at press conference clarifying voter re-registration rules for pre-2012 enrollees.
Picha iliyoundwa na AI

IEBC inafafanua usajili upya wa wapiga kura waliosajiliwa kabla ya 2012

Imeripotiwa na AI Picha iliyoundwa na AI

Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) imefafanua kuwa si wote waliosajiliwa kama wapiga kura kabla ya 2012 watahitaji kusajiliwa upya. Sharti hilo linawahusu wale ambao hawakujisajili kwa kibiometriki tangu 2012. Mwenyekiti Erastus Ethekon amesema data ya zamani ilifutwa kisheria wakati mabadiliko ya mfumo wa uchaguzi ulipoanzishwa.

Mahakama Kuu ya Kenya imetoa amri za kuzuia Directorate of Criminal Investigations (DCI) na wengineo kutoka kushiriki au kusambaza data ya kibinafsi ya mwanafunzi wa Chuo Kikuu cha Moi, David Mokaya, ambaye aliachiliwa huru hivi karibuni katika kesi ya uhalifu wa mtandao. Mokaya alishtakiwa kwa kuchapisha habari za uwongo kuhusu Rais William Ruto lakini aliachiliwa huru tarehe 19 Februari 2026. Anadai haki yake ya faragha imekiukwa.

Imeripotiwa na AI

Wazazi wamelalamika kuwa nambari zao za simu zimechukuliwa kutoka daftari la wageni shuleni na kutumiwa kwa ulaghai. Robert Manyala, mkurugenzi wa Robiserch, anasisitiza hatari za daftari la karatasi na faida za mifumo ya kidijitali. Mifumo hiyo inahifadhi data kwa usalama na kutoa takwimu muhimu.

Mahakama ya Rufaa nchini Kenya imetoa uamuzi kuu kwamba uavyaji mimba si haki ya msingi iliyohakikishiwa na Katiba, na kubadilisha uamuzi wa Mahakama Kuu wa 2022. Benchi la majaji watatu huko Malindi limesema uavyaji mimba unaoruhusiwa tu wakati daktari mtaalamu ataamua kuwa kuna hatari kubwa kwa maisha ya mama mjamzito.

Imeripotiwa na AI

Mahakama ya Milimani imemwachilia mwanafunzi wa umri wa miaka 24, David Oaga Mokaya, kwa tuhuma za kuchapisha habari za uwongo kupitia picha iliyotengenezwa na AI inayoonyesha msafara wa mazishi unaohusishwa na Rais William Ruto. Alikamatwa mnamo Novemba 2024 wakati wa maandamano ya Gen Z. Mahakama ilikataa kesi hiyo kwa kukosa ushahidi wa kutosha.

Kenya's National Assembly has called for public submissions on the Finance Bill 2026, which proposes new taxes on mobile phones, imported second-hand clothes and digital assets.

Imeripotiwa na AI

The National Land Transport Amendment Act, effective from 12 September 2025, has initiated a 180-day period for South Africa's e-hailing sector to comply with new regulations. Platforms like Uber and Bolt must register with the National Public Transport Regulator before drivers can obtain operating licences. With the deadline approaching on 11 March 2026, progress remains slow, risking illegality for thousands of operators.

 

 

 

Tovuti hii inatumia vidakuzi

Tunatumia vidakuzi kwa uchambuzi ili kuboresha tovuti yetu. Soma sera ya faragha yetu kwa maelezo zaidi.
Kataa