Kaunti 16 huchangia chini ya asilimia 1 ya pato la taifa

20 Mwezi wa kumi na mbili, 2025

Imeripotiwa na AI

Ripoti ya Ofisi ya Bajeti ya Bunge inaonyesha kuwa kaunti tano zinachangia karibu nusu ya Pato la Taifa la Kenya, wakati kaunti 16 zikichangia chini ya asilimia moja kila moja. Tofauti hizi za kiuchumi zinaonyesha pengo kubwa kati ya maeneo yenye maendeleo na yale yanayokabiliwa na changamoto. Ripoti hiyo inatoa mwanga juu ya hali ya ugatuzi wa fedha mwaka 2025.

Ripoti ya hivi punde kutoka Ofisi ya Bajeti ya Bunge (PBO) inaeleza tofauti kubwa za kiuchumi kati ya kaunti za Kenya. Kaunti tano kuu—Nairobi (asilimia 29.5), Kiambu (asilimia 5.6), Nakuru (asilimia 5.2), Mombasa (asilimia 5.2) na Machakos (asilimia 3.4)—zinachangia asilimia 49 ya Pato la Taifa. Hii inatokana na kuwa maeneo yenye shughuli nyingi za biashara na sekta mbalimbali.

Kwa upande mwingine, kaunti 16 zilizotajwa zimechangia jumla ya asilimia 7.5 pekee. Hizi ni Isiolo (asilimia 0.3), Samburu (asilimia 0.3), Tana River (asilimia 0.3), Lamu (asilimia 0.3), Wajir (asilimia 0.5), Mandera (asilimia 0.5), Garissa (asilimia 0.6), Tharaka Nithi (asilimia 0.6), Marsabit (asilimia 0.6), Taita Taveta (asilimia 0.6), West Pokot (asilimia 0.7), Baringo (asilimia 0.7), Vihiga (asilimia 0.7), Busia (asilimia 0.8), Laikipia (asilimia 0.9) na Elgeyo Marakwet (asilimia 0.9). Ripoti inasema: “Kaunti nyingi kati ya hizi ni maeneo ambayo yamekuwa yakitengwa, yakikabiliwa na changamoto kama ukame, miundombinu duni na uwekezaji mdogo wa kiuchumi.”

Kaunti nyingine 19 zinachangia zaidi ya asilimia moja kila moja, kama Meru (asilimia 3), Kisumu (asilimia 2.5) na Uasin Gishu (asilimia 2.4). Katika sekta ya utengenezaji, kaunti kama Bomet (ukuaji wa asilimia 24.6) na Vihiga (asilimia 25.7) zinaonyesha ukuaji wa kasi, unaosukumwa na usindikaji wa mazao ya kilimo na viwanda vidogo. Ripoti inaangazia uwezekano wa maendeleo katika maeneo magharibi kama Mandera na Garissa, ikiwa uwekezaji utaongezeka katika sekta kama mifugo na ujenzi.

Hii inaonyesha hitaji la sera za kushughulikia pengo hili ili kukuza maendeleo sawa nchini.

Makala yanayohusiana

Kauli ya Gachagua ina ukweli kuhusu maendeleo Kaskazini Mashariki

Wiki jana, aliyekuwa Naibu Rais Rigathi Gachagua alizua mjadala kwa kusema baadhi ya maeneo hayajapata maendeleo makubwa tangu ugatuzi wa 2013 kutokana na matumizi mabaya ya fedha. Kauli hii ililenga Ukanda wa Kaskazini Mashariki, ambapo miundombani duni bado inaonekana licha ya fedha nyingi zilizopokelewa. Viongozi wa eneo hilo wametajwa kuwa wakilala usingizini wakati rasilimali zinaharibiwa.

Watafiti wanahimiza kutenga Sh300 bilioni kwa utafiti kila mwaka

3 Mwezi wa pili, 2026 Imeripotiwa na AI

Watafiti na wanasayansi kutoka sekta mbalimbali nchini wanahimiza serikali kutenga angalau asilimia 2 ya Pato la Taifa kwa utafiti, ubunifu na maendeleo kila mwaka. Hii ingekuwa kupitia National Research Fund, na lengo la kuongeza bajeti kutoka Sh120 bilioni hadi Sh300 bilioni ili kushughulikia changamoto kama kilimo na mabadiliko ya tabianchi. Pendekezo hili limetolewa wakati wa mkutano wa kitaifa uliofanyika Nairobi.

Afrika

Kampuni 70 za maji zinahatarika kufungwa kwa deni la Sh25 bilioni

Afrika

Government seeks Ksh13 billion to tackle hunger crisis

Afrika

Ukame kaskazini mwa Kenya unazua wasiwasi juu ya ahadi ya Ruto ya mabwawa 200

Kwa mwaka wa pili wasichana wengi wafanya KCSE kuliko wavulana

Kwa mwaka wa pili mfululizo, idadi ya wasichana ilizidi wavulana katika Mtihani wa Kidato cha Nne (KCSE). Jambo hili linaonyesha mabadiliko katika ushiriki wa wanafunzi katika mtihani wa taifa. Hata hivyo, katika kaunti kadhaa, wavulana walikuwa wengi zaidi.

Nairobi inaongoza katika kesi za udhulumu dhudi ya wanafunzi

24 Mwezi wa kumi na mbili, 2025 Imeripotiwa na AI

Kaunti ya Nairobi imeripoti idadi kubwa ya kesi za udhulumu dhidi ya wanafunzi, ikiwemo dhuluma za kijinsia (GBV). Ripoti hii kutoka Tume ya Kitaifa ya Jinsia na Usawa (NGEC) inaonyesha wasiwasi mkubwa juu ya masuala haya mitandaoni na katika jamii.

Afrika