Kaunti 16 huchangia chini ya asilimia 1 ya pato la taifa

Ripoti ya Ofisi ya Bajeti ya Bunge inaonyesha kuwa kaunti tano zinachangia karibu nusu ya Pato la Taifa la Kenya, wakati kaunti 16 zikichangia chini ya asilimia moja kila moja. Tofauti hizi za kiuchumi zinaonyesha pengo kubwa kati ya maeneo yenye maendeleo na yale yanayokabiliwa na changamoto. Ripoti hiyo inatoa mwanga juu ya hali ya ugatuzi wa fedha mwaka 2025.

Ripoti ya hivi punde kutoka Ofisi ya Bajeti ya Bunge (PBO) inaeleza tofauti kubwa za kiuchumi kati ya kaunti za Kenya. Kaunti tano kuu—Nairobi (asilimia 29.5), Kiambu (asilimia 5.6), Nakuru (asilimia 5.2), Mombasa (asilimia 5.2) na Machakos (asilimia 3.4)—zinachangia asilimia 49 ya Pato la Taifa. Hii inatokana na kuwa maeneo yenye shughuli nyingi za biashara na sekta mbalimbali.

Kwa upande mwingine, kaunti 16 zilizotajwa zimechangia jumla ya asilimia 7.5 pekee. Hizi ni Isiolo (asilimia 0.3), Samburu (asilimia 0.3), Tana River (asilimia 0.3), Lamu (asilimia 0.3), Wajir (asilimia 0.5), Mandera (asilimia 0.5), Garissa (asilimia 0.6), Tharaka Nithi (asilimia 0.6), Marsabit (asilimia 0.6), Taita Taveta (asilimia 0.6), West Pokot (asilimia 0.7), Baringo (asilimia 0.7), Vihiga (asilimia 0.7), Busia (asilimia 0.8), Laikipia (asilimia 0.9) na Elgeyo Marakwet (asilimia 0.9). Ripoti inasema: “Kaunti nyingi kati ya hizi ni maeneo ambayo yamekuwa yakitengwa, yakikabiliwa na changamoto kama ukame, miundombinu duni na uwekezaji mdogo wa kiuchumi.”

Kaunti nyingine 19 zinachangia zaidi ya asilimia moja kila moja, kama Meru (asilimia 3), Kisumu (asilimia 2.5) na Uasin Gishu (asilimia 2.4). Katika sekta ya utengenezaji, kaunti kama Bomet (ukuaji wa asilimia 24.6) na Vihiga (asilimia 25.7) zinaonyesha ukuaji wa kasi, unaosukumwa na usindikaji wa mazao ya kilimo na viwanda vidogo. Ripoti inaangazia uwezekano wa maendeleo katika maeneo magharibi kama Mandera na Garissa, ikiwa uwekezaji utaongezeka katika sekta kama mifugo na ujenzi.

Hii inaonyesha hitaji la sera za kushughulikia pengo hili ili kukuza maendeleo sawa nchini.

Makala yanayohusiana

Kaunti za Murang’a, Nakuru, Kiambu, Kisumu na Meru zimeibuka bora zaidi katika uundaji wa ajira, matumizi ya kidijitali na huduma za serikali mtandaoni, kulingana na ripoti ya Kenya Vision 2030. Murang’a imeshika nafasi ya kwanza kwa asilimia 98.3, ikifuatiwa na Nakuru na zingine. Ripoti hiyo inaonyesha pengo kubwa la maendeleo kati ya kaunti.

Imeripotiwa na AI

Magavana 12 wa kaunti nchini wametenga zaidi ya Sh8 bilioni kuendesha ofisi zao katika makadirio ya bajeti ya 2026/27, huku rekodi za kifedha zikionyesha matumizi makubwa kwa anasa badala ya maendeleo. Bajeti hii inachangia asilimia kubwa ya mgao wa kaunti, na baadhi ya magavana wakitumia zaidi ya Sh400 milioni kila mmoja. Uchunguzi unaonyesha matumizi ya Sh14.2 bilioni kwa magavana 43 katika kaunti 47.

Kaunti za Mandera na Marsabit zinaathirika vibaya na ukame unaohatarisha maisha ya wakazi na mifugo kutokana na ukosefu wa maji na malisho. Kamishina wa Mandera James Chacha amesema hali inazidi kuzorota, na watu wapatao 300,000 wameathirika. Serikali ya kaunti inajaribu kusambaza maji lakini mahitaji yanazidi rasilimali.

Imeripotiwa na AI

Katika kijiji cha Gikuni, Wadi ya Nyathuna, Kabete, Kaunti ya Kiambu, sauti za nguruwe wakisaka chakula zimetwaa nafasi ya ukimya uliokuwa umetawala vijana. Gavana Kimani Wamatangi anahamasisha ufugaji wa nguruwe kama njia ya kuboresha maisha yao. Mpango huu unahusisha kilimo na chakula cha mifugo.

Ijumaa, 6. Mwezi wa tatu 2026, 12:16:30

Madiwani wa Turkana wanalilia msaada kwa familia 120,000 zinazokufa njaa

Jumanne, 17. Mwezi wa pili 2026, 03:27:59

Rais Ruto anakanusha kuchukua majukumu ya Sakaja, anafichua maeneo manne ya ushirikiano

Jumanne, 10. Mwezi wa pili 2026, 05:01:21

Kenya inaunga mkono bajeti ya kihistoria ya Ksh4.7 trilioni

Jumanne, 3. Mwezi wa pili 2026, 14:12:20

Watafiti wanahimiza kutenga Sh300 bilioni kwa utafiti kila mwaka

Jumatatu, 12. Mwezi wa kwanza 2026, 06:22:07

Kauli ya Gachagua ina ukweli kuhusu maendeleo Kaskazini Mashariki

Alhamisi, 8. Mwezi wa kwanza 2026, 19:14:51

Ukame unasababisha uhaba wa chakula katika kaunti za Mlima Kenya

Jumapili, 28. Mwezi wa kumi na mbili 2025, 05:01:28

Kampuni 70 za maji zinahatarika kufungwa kwa deni la Sh25 bilioni

Jumatano, 17. Mwezi wa kumi na mbili 2025, 04:08:33

Government seeks Ksh13 billion to tackle hunger crisis

Jumapili, 14. Mwezi wa kumi na mbili 2025, 02:10:36

Serikali inaunda kamati za kukagua mipaka katika Embu, Turkana na Wajir

Jumatano, 10. Mwezi wa kumi na mbili 2025, 18:00:02

Gavana wa Siaya analaumu ucheleweshaji wa hazina kwa kushindwa kwa miradi

 

 

 

Tovuti hii inatumia vidakuzi

Tunatumia vidakuzi kwa uchambuzi ili kuboresha tovuti yetu. Soma sera ya faragha yetu kwa maelezo zaidi.
Kataa