Kulinda hati miliki yako ni muhimu nchini Kenya ili kuzuia udanganyifu na migogoro. Hii ni muhtasari wa hatua kuu ikijumuisha usajili sahihi, uhifadhi salama, na ukaguzi wa mara kwa mara. Viongozi wanasema hii inahakikisha haki za umiliki zinalindwa.
Umiliki wa ardhi nchini Kenya ni uwekezaji thabiti, lakini kulinda hati miliki ni muhimu sawa na kununua mali. Hati hiyo inathibitisha umiliki na inalinda dhidi ya migogoro au udanganyifu.
Kwanza, hakikisha ardhi imesajiliwa vizuri katika Wizara ya Ardhi au Ofisi ya Usajili wa Ardhi. Thibitisha kuwa hati inalingana na rekodi rasmi, ikijumuisha nambari ya marejeo ya ardhi na maelezo ya mmiliki. Fanya utafiti wa ardhi kama sehemu ya hii.
Hifadhi hati asili mahali salama, kama sanduku la moto lisilo na moto nyumbani, sanduku la amana la benki, au kwa wanasheria wa kuaminika. Pia, tengeneza nakala za kidijitali na uzihifadhi kwenye uhifadhi wa wingu uliosimbwa kwa usalama ili kuwa na rekodi ya chelezo ikiwa asili itapotea au kuharibiwa.
Sajili pango, ambalo ni onyo la kisheria linalozuia uhamisho wa ardhi bila idhini yako, na hivyo kuzuia udanganyifu. Fanya ukaguzi wa mara kwa mara kwenye Ofisi ya Usajili au majukwaa ya mtandaoni ili kuthibitisha hakuna mabadiliko yasiyoruhusiwa.
Kabla ya kununua au kuuza, fanya uchunguzi wa kina: thibitisha mmiliki halali na kuwa ardhi haina madai ya siri. Tumia wanasheria na wataalamu wa upimaji wenye leseni katika shughuli za ardhi ili kuhakikisha hati sahihi na mipaka inayolingana.
Ikiwa hati imepotea, ripoti kwa polisi na uwasilishe hati kwa Msajili wa Hati, ikijumuisha matangazo ya gazeti na kipindi cha siku 60 cha pingamizi. Ili kuzuia hati ghushi, angalia sifa za usalama kama stempu, muhuri, na nambari za mfululizo, na uzilinganishe na data ya usajili.
Bima ya hati inaweza kulinda dhidi ya madai ya udanganyifu, makosa ya kiufundi, au warithi wasiojulikana. Hatimaye, fuatilia mabadiliko ya sheria za ardhi na mageuzi ya kidijitali ili kulinda mali yako vizuri.