Sa gitna ng paglilitis kay dating Pangulong Rodrigo Duterte sa International Criminal Court, tinitingnan ang epekto ng kanyang drug war sa Philippine National Police. Noong Agosto 15, 2017, pinatay ng mga pulis 32 suspek sa droga sa isang operasyon sa Bulacan, na naging pinakamamatay na araw sa kampanyang ito. Pinuri ito ni Duterte, na nagbiro pa tungkol sa pagiging epektibo nito.
Noong 2017, naging sentro ng kontrobersya ang operasyon ng Philippine National Police sa Bulacan, kung saan 32 suspek sa droga ang napatay sa isang araw lamang. Tinawag itong 'one time-big time' ng Bulacan Provincial Police, at pinuri ni Duterte na nagnanais ng higit pang katulad na resulta. Sa mga sumunod na araw, nagpatuloy ang mga pagpatay: 26 sa Manila, 17 sa Cavite, 4 sa Caloocan, at 2 sa Marikina.
Bago ang drug war, nagsimulang mag-profesjonalisa ang PNP noong 1991 nang kunin ng Philippine Public Safety College ang kontrol sa Philippine National Police Academy at Philippine National Training Institute. Tinuruan ang mga kadete ng rule of law, due process, at modernong konsepto tulad ng community policing at human rights-based approaches. Ito ay bahagi ng mga reporma pagkatapos ng Martial Law, na naglaban laban sa kultura ng impunity.
Gayunpaman, ayon sa artikulo, binago ng drug war ni Duterte ang direksyong ito. Sa halip na magbigay ng structural reforms laban sa korupsyon at pulitikal na interferensya, nagbigay ito ng lisensya sa pagpatay. Naging systematic ang mga pagpatay, na nagdulot ng pagbabago sa morale ng pulis, ngunit sa pamamagitan ng sanctioned violence. Nagdespair ang mga instructor dahil hindi na sinusunod ang mga aral sa calibrated force at due process.
Ngayon, habang nahaharap si Duterte sa The Hague, itinataas ang tanong kung maaari bang maibalik ang professionalism sa PNP sa pamamagitan ng merit-based promotions, retraining sa human rights, at pagtatanggol laban sa pulitikal na interferensya. Ayon sa may-akda, Raymund E. Narag, PhD, associate professor sa Southern Illinois University, ang publiko ay dapat na maunawaan na ang mabilis na hustisya ay madalas walang hustisya.
