Serikali ya Kenya inahakikisha data binafsi hazitapelekwa Amerika

Serikali ya Kenya imejitetea dhidi ya hofu za umma kuhusu data za kibinafsi kufuatia mkataba wa ushirikiano wa afya na Marekani. Mwanasheria Mkuu Dorcas Oduor amefafanua kuwa data itakayoshirikiwa ni ya jumla pekee, isiyotambulisha mtu yeyote. Hii inatokana na kesi iliyosimamishwa na Mahakama Kuu kutokana na malalamiko ya Shirikisho la Watumiaji Kenya.

Serikali ya Kenya imejitokeza kuwaondolea hofu wananchi kuhusu uhamisho wa data muhimu za kibinafsi hadi Marekani, kufuatia mkataba wa ushirikiano wa afya ulioagizawa mapema mwezi huu jijini Washington. Mkataba huo, wenye thamani ya mabilioni ya pesa, umesababisha wasiwasi kutokana na hofu za ukiukaji wa faragha.

Katika ombi lake la Mahakama Kuu kuomba kuondolewa kwa amri ya kusimamisha utekelezaji wa Mfumo wa Ushirikiano wa Afya wa miaka mitano, Mwanasheria Mkuu Dorcas Oduor alisisitiza kuwa Kenya haitawahi kutoa data yoyote nyeti ya kibinafsi. "Ni muhimu kubainisha kuwa, kama inavyoelezwa wazi chini ya Makubaliano ya kubadilishana Data, Serikali ya Kenya haitatoa data yoyote muhimu ya kibinafsi ya raia wake, bali itatoa data ya jumla pekee kwa madhumuni ya utekelezaji wa Mfumo wa Ushirikiano," ilisema serikali katika maombi hayo.

Shirikisho la Watumiaji Kenya (Cofek) lilitoa kesi hiyo, likidai kuwa mara data za matibabu zitakapohamishwa nje, madhara yatakuwa ya kudumu na yasiyoweza kurekebishwa. Cofek liliongeza kuwa mahakama au wasimamizi wa sheria wa Kenya hawatakuwa na mamlaka ya kudhibiti matumizi ya data hizo nje ya nchi. Hata hivyo, serikali inasema hakuna hatari ya madhara yasiyorekebika kwa kuwa data inayohusika ni ya jumla tu—iliyofupishwa na isiyotambulisha mtu—inayotumika kwa ufuatiliaji, tathmini, taarifa kwa umma na upangaji mipango.

Uamuzi wa mahakama bado unasubiriwa, na serikali inaomba amri iondolewe ili utekelezaji uendelee bila kuingiliwa.

Makala yanayohusiana

Mahakama Kuu ya Kenya imesitisha utekelezaji wa sehemu za mkataba wa ushirikiano wa afya kati ya Kenya na Marekani unaohusisha uhamisho wa data nyeti za kiafya. Iliyosainiwa Desemba 4, 2025, mkataba huo umekabiliwa na kesi kutoka kwa Seneta Okiya Omtatah na Shirikisho la Watumiaji Bidhaa Kenya (COFEK), wanaodai kuwa unakiuka haki za faragha na uhuru wa taifa. Wawakilishi wa serikali wamekemea wamiliki wa kesi hiyo kwa kuingilia programu za afya.

Imeripotiwa na AI

Shirikisho la Watumiaji Bidhaa Kenya (Cofek) na Seneta Okiya Omtatah wamewasilisha kesi mahakamani ili kuzuia utekelezaji wa mkataba wa afya kati ya Kenya na Marekani uliosainiwa Desemba 4, 2025. Mkataba huo una thamani ya zaidi ya Sh200 bilioni na unalenga kuimarisha mifumo ya afya nchini. Wanaeleza wasiwasi juu ya faragha ya data, uhuru wa taifa na ukosefu wa ushiriki wa umma na Bunge.

Chama cha Wafanyabiashara wa Kenya (KAM) kimewahimiza Nairobi na Washington kuharakisha mazungumzo ya makubaliano ya biashara ya pande mbili kufuatia kuongezwa kwa miezi 16 ya Sheria ya Ukuaji na Fursa ya Afrika (AGOA). Mkurugenzi Mtendaji wa KAM Tobias Alando alisisitiza hitaji la mfumo endelevu ili kuhakikisha upatikanaji wa soko kwa wauzaji wa Kenya. Hii inakuja wakati Kenya inafaidika sana na upatikanaji huru wa ushuru kwenye soko la Marekani.

Imeripotiwa na AI

Waziri wa Afya Aden Duale amejibu madai kutoka kwa wadau kuhusu kucheleweshwa kwa malipo kwa vituo vya afya chini ya mfumo mpya wa ufadhili wa afya wa taifa. Alisema mchakato wa ukaguzi na uthibitisho wa madai umeendelea ili kuhakikisha usahihi na kufuata miongozo. Aidha, alifichua kuwa vituo 10,272 vimesajiliwa na vinatoa huduma.

 

 

 

Tovuti hii inatumia vidakuzi

Tunatumia vidakuzi kwa uchambuzi ili kuboresha tovuti yetu. Soma sera ya faragha yetu kwa maelezo zaidi.
Kataa