Thuranira Thiaine, mjasiriamali kutoka Meru, ameanzisha kampuni ya Mazao Organic ili kuwapatia wakulima mbolea asilia nafuu inayotengenezwa kutoka malighafi ya ndani. Kampuni hii, iliyoanzishwa mwaka 2020, inafaa kurejesha afya ya udongo iliyoharibika na pembejeo za kemikali. Sasa inahudumia zaidi ya wakulima 5,000 kote nchini.
Thuranira Thiaine alichochewa na maono ya misitu inayostawi bila pembejeo, jambo ambalo aliamini kingefaa mashamba ya binadamu ikiwa afya ya udongo itarejeshwa. Kati ya 2015 na 2017, akiwa afisa wa mawasiliano katika Kaunti ya Meru, alishuhudia foleni ndefu za wakulima wakisubiri mbolea. “Kilichonigusa zaidi si idadi yao pekee, bali nyuso zao—watu waliokula chumvi, yaani wazee waliolima maisha yao yote lakini sasa walikuwa mateka wa mfumo usiotosheleza mahitaji yao,” anasema Thiaine.
Hii ilimfanya auliza kwa nini wakulima wahangaike na malighafi yapo kila mahali. Baada ya kuacha kazi ya kaunti, aliungana na mhandisi Charles Onyango kuanzisha Mazao Organic mwaka 2020 wakati wa janga la Covid-19. Walikusanya mtaji wa Sh5 milioni kutoka akiba yao, ikiwemo kuuza kipande cha shamba kwa Sh2.5 milioni.
Kampuni inatengeneza mbolea ya maji kutumia samadi ya mifugo kama ng’ombe, mbuzi, kondoo na kuku, pamoja na jivu na chembechembe hai kutoka misitu na mazingira ya chumvi, kama mesophiles, thermophiles na saline microbes. Hii inafupisha muda wa utengenezaji kutoka miezi sita hadi siku 10. Mbolea ina chembechembe za Nitrogen, Phosphorous na Potassium (NPK) na inakabiliana na wadudu na magonjwa ya mimea.
Wao pia hutengeneza Mazao Digester kwa kutibu majitaka na vimelea vya choo. Jivu linageuzwa kuwa briquettes za makaa. Leo, kiwanda huko Kianjai, Tigania West, kinazalisha lita zaidi ya 1,000 kwa mwezi, kutoka lita 100 awali. Lita moja ya Sh2,000 inatosha ekari moja na inahudumia wakulima zaidi ya 5,000. Kampuni ina wafanyakazi 12 wa kudumu na 120 wasio wa moja kwa moja.
Thiaine, aliyehitimu 2005 na digrii ya Masuala ya Mawasiliano, aliwahi kufanya kazi benki kabla ya kuingia kilimo, akisema kilimo ni halisi na kinaathiri maisha ya watu.
