Michelle Mbeo alizindua ufugaji wa samaki aina ya tilapia miaka 12 iliyopita katika Kisiwa cha Mfangano, akiwa na lengo la kutoa samaki wanaofugwa kwa teknolojia ya kisasa na kuunda nafasi za kazi. Kama mwasisi wa Lake View Fisheries, anazalisha tani 1,000 za samaki kwa mwaka, ingawa hitaji la taifa ni tani 450,000. Anapanga kuongeza uzalishaji ili kufikia tani 5,000 ifikapo 2030.
Michelle Mbeo, mtaalamu wa teknolojia ya habari aliyewahi kufanya kazi katika Accenture na GE Healthcare, alichukua hatua ya kuingia katika ufugaji wa samaki ili kuimarisha sekta hiyo na jamii ya Kisiwa cha Mfangano, eneo lililotengwa. Kama mwasisi wa Lake View Fisheries (LVF), kampuni inayozalisha samaki, anatumia vizimba 14 vya HDPE na vidimbwi 18 vilivyotengenezwa kwa karatasi za sandarusi. Eneo lao la kuzalisha samaki wadogo lina uwezo wa kutoa milioni moja ya samaki wadogo wenye ubora wa juu.
"Tunatumia vizimba vinavyozalisha hadi tani 1,000 za samaki kwa mwaka mmoja," anasema Michelle. Hata hivyo, uzalishaji huu hauzingatii hitaji la taifa la tani 450,000 kwa mwaka, hivyo wanapanga kuagiza vizimba 20 zaidi. "Hatua hii itatusaidia kutimiza azimio letu la 2030, la kuzalisha samaki tani 5,000 za samaki waliokomaa kwa mwaka," anafichua yeye.
LVF ina wafanyakazi 18 wa kudumu na 33 wasaidizi, na asilimia 66 wao ni wanawake. Tangu 2021-2022, wamewekeza katika teknolojia ya RAS, inayodhibiti halijoto na kurahisisha uzalishaji, ikiruhusu kupeleka samaki sokoni katika miezi 6-8 badala ya 10-12. Wanatoa mafunzo kwa wafugaji 1,200, wakiwaunganisha na wauzaji pembejeo na wateja.
Changamoto ni pamoja na gharama za juu za mafuta ya majenereta na vifaa vya kuhifadhi kama majakofu maalumu. Asilimia 65 ya gharama ni lishe, wanaonunua kutoka Tunga Feeds, na neti kutoka Monasa Nets. Samaki waliokomaa huuzwa katika maduka 8 ya LVF, shule na hafla za kijamii. Katika miaka mitano ijayo, wanapanga kufikia soko la kimataifa.
