Baraza la Kitaifa la Mitihani Kenya (KNEC) limeonya shule dhidi ya kupotosha wazazi kwa kuchapisha tathmini zisizo sahihi za matokeo ya Kenya Junior School Education Assessment (KJSEA). Matokeo haya yalitolewa Desemba 11, 2025, na yanategemea Mtaala wa Umilisi na Utendaji (CBC) ambao haupewi alama za wastani. KNEC inasema mfumo huu unalenga kukuza vipaji vya mwanafunzi mmoja mmoja badala ya kuwashindanisha.
Baraza la Kitaifa la Mitihani Kenya (KNEC) limejitolea kutoa maelezo na onyo dhidi ya shule zinazochapisha tathmini feki za matokeo ya KJSEA, ambayo yalitolewa Desemba 11, 2025. Mitihani hii ilifanyika kati ya Oktoba 27 na Novemba 3, 2025, kwa ajili ya kuwahamasisha wanafunzi wa darasa la tisa wa kwanza chini ya CBC kujiunga na shule za sekondari za juu Januari 2026.
Kulingana na KNEC, shule zingine zimejaribu kuonyesha utendaji wa shule na alama za wastani, jambo ambalo halikubaliwi katika mfumo mpya. "Tunawahimiza shule zisiendelee kupotosha umma kwa tathmini feki na zisizo sahihi za KJSEA. Tofauti na mfumo wa zamani, KJSEA haipewi alama ya jumla. Kwa nini? Kwa sababu CBC inalenga kukuza uwezo wa mwanafunzi mmoja mmoja, si kuwashindanisha," ilisema KNEC katika tangazo lake la Desemba 15, 2025.
Afisa Mkuu Mtendaji wa KNEC, Dkt David Njengere, aliongeza kuwa kila somo linatathminiwa kwa njia tofauti na mafanikio yanafuatiliwa badala ya kutoa alama za wastani. "Hii inahakikisha kuwa uwezo wa mtoto katika somo moja haufunywi na utendaji dhaifu katika lingine. Hakuna alama ya wastani ya shule kama inavyoonyeshwa katika tathmini feki hiyo," alisema.
Waziri wa Elimu Julius Ogamba aliripoti kuwa wanafunzi 1,130,459 walishiriki, wakiwa 578,630 wanaume na 551,829 wanawake. Somo zilizo na utendaji bora ni pamoja na Elimu ya Dini ya Kihindu, Sayansi Iliyounganishwa, Historia Jamii, Sanaa na Michezo, Kiswahili, CRE na Kilimo. Wanafunzi wamegawanywa katika viwango vinne: Exceeding Expectations, Meeting Expectations, Approaching Expectations, na Below Expectations.
Mwenyekiti wa Muungano wa Kitaifa wa Wazazi, Silas Obuhatsa, aliwahimiza wazazi kuelewa mtaala mpya na kufuatilia maendeleo ya watoto wao. Hii inaonyesha mabadiliko makubwa kutoka mfumo wa 8-4-4 ambao ulito bariki shule na alama za wastani.
